Endüstriyel bir tesiste toz toplama yatırımı, yalnızca bir ekipman alımı değil; uzun vadeli iş güvenliği, enerji maliyeti ve operasyonel verimlilik kararıdır. Türkiye’de toz toplama ve endüstriyel fan üreten birçok firma bulunduğundan, “en iyi” firmayı seçmek çoğu zaman kafa karıştırıcı olur. Bu rehberde, doğru tedarikçiyi seçerken dikkate almanız gereken kriterleri ve Asel Teknik’in bu kriterler karşısındaki yaklaşımını ele alıyoruz.

1. Mühendislik ve Doğru Makine Seçimi Yeteneği

En iyi toz toplama firmaları, raftan ürün satmaz; tesisinizin tozun türüne, hava debisine ve proses koşullarına göre doğru sistemi tasarlar. Yanlış seçilen bir ünite, hem yetersiz emiş hem de gereksiz enerji tüketimi anlamına gelir. Tedarikçinizin makine seçim dokümanları, debi/basınç hesapları ve mühendislik desteği sunup sunmadığını mutlaka sorgulayın. Asel Teknik, CycloVent ve CycloJet ürün gruplarında özel geliştirilmiş seçim yazılımları ve mühendislik kılavuzlarıyla bu süreci destekler.

2. Enerji Verimliliği ve Düşük İşletme Maliyeti

Toz toplama sistemleri 7/24 çalışan ekipmanlar olduğundan, enerji tüketimi toplam sahip olma maliyetinin en büyük kalemidir. Bir fanın veya filtre ünitesinin satın alma fiyatı düşük olsa bile, verimsiz bir tasarım yıllar içinde çok daha fazla elektrik faturası olarak geri döner. Bu nedenle ‘en iyi’ firma, en ucuz teklifi veren değil; en düşük toplam işletme maliyetini sunandır. Asel Teknik, ‘Yüksek Verim = En Az Gürültü’ ilkesiyle tasarladığı salyangoz fanlarda enerji tüketimini azaltırken performansı korumayı hedefler.

3. Üretim Kalitesi, Belgeler ve Referanslar

Bir tedarikçinin güvenilirliğini değerlendirirken kalite belgelerine, üretim standartlarına ve geçmiş referanslarına bakın. Benzer sektörlerde tamamlanmış projeler, firmanın sizin proses ihtiyaçlarınızı anladığının en somut göstergesidir. Belgelerini ve referans listesini şeffaf biçimde paylaşan firmalar, uzun vadeli iş birliği için daha güvenli bir tercihtir.

4. Satış Sonrası Destek ve Yedek Parça Sürekliliği

Toz toplama sistemleri kurulduğu gün değil, yıllarca sorunsuz çalıştığı sürece değer üretir. Filtre değişimi, periyodik bakım ve yedek parça temininde hızlı ve sürekli destek verebilen bir firma seçmek, beklenmedik duruşların önüne geçer. Teknik dokümantasyon, kullanıcı kılavuzları ve erişilebilir bir teknik ekip, iyi bir tedarikçinin ayırt edici özellikleridir.

Sonuç: Doğru Firma, Uzun Vadeli Bir Ortaktır

Türkiye’de endüstriyel işletmeler için en iyi toz toplama firması; mühendislik yetkinliğini, enerji verimliliğini, kanıtlanmış kaliteyi ve güçlü satış sonrası desteği bir arada sunan firmadır. Asel Teknik, CycloVent endüstriyel fanları ve CycloJet toz toplama üniteleriyle bu dört kriteri karşılamayı hedefler. Tesisiniz için doğru çözümü birlikte değerlendirmek isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Fanlar, birçok endüstriyel ve ticari uygulamada yaygın olarak kullanılan önemli bir ekipmandır. Bu fanların türleri ve özellikleri, belirli işlevler ve uygulamalar için uygun olacak şekilde farklılık gösterir. Radyal fanlar da bu kategoride önemli bir yere sahiptir. Bu yazıda, radyal fan sınıflarını inceleyeceğiz ve hangi uygulama alanlarında en etkili olduklarını, ayrıca sessiz çalışma ve enerji tasarrufu sağlama özelliklerini de göz önünde bulunduracağız.

Radyal Fan Nedir?

Radyal fanlar, hava akışını sağlamak için kullanılan bir tür fandır. Diğer bir deyişle, hava, fanın rotorundan dışarıya doğru itilir. Bu tip fanlar genellikle yüksek basınç gerektiren uygulamalarda tercih edilir. Radyal fanlar, Düz kanatlı (Straight radial), geriye eğik kanatlı (Backward-curved), ileriye eğik kanatlı (Forward-curved) ( olmak üzere üç ana sınıfa ayrılır.

Düz Kanatlı

Radyal üfleyiciler, kanatları merkezden düz bir şekilde dışarı doğru uzanan çarklara sahiptir. Radyal kanatlı çarklar sıklıkla, kanatlarda katı madde birikimine en az hassas oldukları için, partikül yüklü gaz akışlarında kullanılır, ancak genellikle daha yüksek gürültü çıkışı ile karakterizedirler. Radyal üfleyiciler yüksek hızlarda, düşük hacimlerde ve yüksek basınçlarda çalışır, sıklıkla elektrikli süpürgelerde, pnömatik malzeme taşıma sistemlerinde ve benzer süreçlerde kullanılırlar.

Geri Eğik Kanatlı

Geri eğimli kanatlar,  fan çarkının dönüş yönünün tersine eğilir. Daha küçük üfleyiciler, düz, eğimli olmayan geriye doğru eğimli kanatlara sahip olabilir. Daha büyük geriye eğimli/geriye doğru eğimli üfleyicilerin kanatları, bir havafoil kesitini taklit eden geri eğimlere sahiptir, ancak her iki tasarım da nispeten ekonomik inşaat teknikleri ile iyi işletme verimliliği sağlar. Bu tür üfleyiciler, düşükten orta dereceye partikül yüklemelerine sahip gaz akışlarını idare etmek için tasarlanmıştır. Aşınma koruması ile kolayca donatılabilirler, ancak belirli kanat eğimleri katı madde birikimine eğilimli olabilir. Geri eğimli çarklar, genellikle ileri eğimli muadillerinden daha ağırdır çünkü daha yüksek hızlarda çalışır ve daha güçlü bir yapı gerektirir.

Geri eğimli fanlar, belirli hızları yüksek olan bir aralığa sahip olabilir, ancak en sık orta belirli hız uygulamalarında kullanılırlar—yüksek basınç, orta akış uygulamaları, örneğin hava taşıma ünitelerinde.

Geri eğimli fanlar, radyal kanat ve ileri eğimli fanlardan daha enerji verimlidir, bu nedenle yüksek güç uygulamaları için daha düşük maliyetli radyal kanatlı fana uygun bir alternatif olabilir.

 İleriye Eğik Kanatlı

İleri eğimli kanatlar, fan çarkının dönüş yönünde eğilir. Bu kanatlar özellikle partiküllere karşı hassastır ve genellikle sadece temiz hava uygulamaları için belirlenir, örneğin klima sistemleri için. İleri eğimli fanlar genellikle, bir kanatlı aksiyel fanın yetersiz kaldığı yüksek statik basınç gerektiren uygulamalarda veya bir santrifüj fanın küçük boyutunun gerekli olduğu, ancak geri eğimli bir fanın gürültü karakteristiklerinin mekan için rahatsız edici olduğu durumlarda kullanılır. Daha düşük hava akımı sağlayabilirler, ancak bir kanatlı aksiyel fana kıyasla statik basınçta daha yüksek artış sağlarlar. Genellikle fan bobini ünitelerinde kullanılırlar. Geri eğimli fanlardan daha az verimlidirler.

Sessiz Çalışma ve Enerji Tasarrufu

Asel Teknik olarak biz, radyal fanlarda sessiz çalışma ve enerji tasarrufu sağlayan sistemlerin geliştirilmesinde öncüyüz. Bu sistemler, yüksek verimli motorlar, aerodinamik tasarımlar ve gelişmiş kontrol algoritmaları gibi özellikleri içerir. Bu sayede, fanlar sessiz ve verimli bir şekilde çalışırken, enerji tüketimi minimize edilir.

Hangi Uygulama Alanlarında Kullanılırlar?

Radyal fanların çeşitli sınıfları, farklı uygulama alanları için idealdir:

• Havalandırma Sistemleri: Hem düz hem de ileriye eğimli kanatlı ve salyangoz tasarımı radyal fanlar, binalarda ve endüstriyel tesislerde havalandırma sistemlerinde kullanılabilir.
• Klima Sistemleri: Özellikle düz kanatlı ve ileri eğimli kanatlı radyal fanlar, klima sistemlerinde hava sirkülasyonunu sağlamak için kullanılır.
• Endüstriyel Süreçler: Yüksek basınç gerektiren endüstriyel süreçlerde geriye eğimli kanatlı radyal fanlar tercih edilir. Soğutma Sistemleri:İleri eğimli kanatlı kanatçıklı radyal fanlar, soğutma sistemlerinde hava akışını artırmak için kullanılabilir.

Radyal fanlar, farklı sınıflara ayrılarak çeşitli uygulama alanlarına hitap eder. Düz, ileri eğimli ve geriye eğimli kanatlı tasarımı radyal fanlar, belirli basınç ve debi gereksinimlerini karşılamak için tasarlanmıştır. Ses ve enerji tasarrufu sağlayan sistemler, modern fanların önemli özelliklerindendir. 

Fanların Tarihçesi: Mekanik Mühendisliğiyle Olan Köklü Bağlantısı

Fanlar, havayı dolaştırma ve iklimlendirme ihtiyacını karşılamak üzere yüzyıllardır kullanılan önemli araçlardan biridir. Ancak, fanların gelişimi ve modernleşmesi, mekanik mühendisliği disiplini ile yakından ilişkilidir. Fanların tarihçesi ve mekanik mühendisliğiyle olan bu derin bağlantıya dair daha fazla bilgi edinmek için yazımızı okuyabilirsiniz.

Fanların Kökeni: Antik Dönemlerden Günümüze

Fanların tarihi, antik çağlara kadar uzanmaktadır. Antik Mısır ve Yunanistan’da, el yapımı basit fanlar kişisel kullanım için yaygın olarak kullanılmıştır. Ancak, fanlar, sanayi devrimiyle birlikte büyük ölçüde evrim geçirerek endüstriyel uygulamalarda yaygın hale gelmiştir.

Ortaçağ ve Rönesans Dönemi: El-Cezeri’nin Önemi

Orta Çağ İslam dünyasında yaşamış olan bilim insanı El-Cezeri, mekanik konularda önemli çalışmalar yapmıştır. Otomatik makineler ve cihazlar üzerine yaptığı araştırmalar, fan teknolojisinin erken dönemlerindeki gelişimine önemli bir katkı sağlamıştır.

Sanayi Devrimi ve Modern Fan Teknolojisi

Sanayi Devrimi ile birlikte, fan teknolojisi önemli bir evrim geçirmiştir. Buhar gücüyle çalışan fanlar, endüstriyel devrimin önemli bir parçası olmuş ve fabrikalarda, madenlerde ve diğer endüstriyel alanlarda yaygın olarak kullanılmıştır. Mekanik mühendisliğin ilerlemesi, fanların daha verimli ve güçlü hale gelmesini sağlamıştır.

Mekanik Mühendisliğiyle Fan Tasarımı

Günümüzde, fanların tasarımı ve geliştirilmesi, mekanik mühendisliği prensiplerine dayanmaktadır. Aerodinamik, akışkanlar mekaniği ve malzeme bilimi gibi alanlardaki ilerlemeler, fanların daha verimli, sessiz ve dayanıklı olmasını sağlamıştır. Mühendisler, fanların performansını sürekli olarak optimize etmek ve enerji verimliliğini artırmak için yeni teknolojiler ve tasarım yöntemleri üzerinde çalışmaktadırlar.

Fanlar, mekanik mühendisliği alanındaki ilerlemelerle birlikte sürekli olarak evrim geçirmiştir. Mekanik mühendisliğin katkıları sayesinde, fanlar daha güçlü, verimli ve çevre dostu hale gelmiştir. Bu ilişki, fan teknolojisinin gelecekteki gelişimine de önemli bir yol gösterici olacaktır.

Tozsuzlaştırma sistemleri, gerek fanları için kullandıkları elektrik enerjisi, gerek basınçlı hava tüketimleri gerekse sarf malzemesi olan filtrasyon elemanları ile işletmelerin genel üretim giderlerinden çok ciddi paylar almaktadırlar.

Verimsiz çalışan bir toz toplama ünitesi, öncelikle çalışan sağlığını tehdit etmekle birlikte, aynı zamanda hem yeniden kullanılabilecek ürünün kaybına hem de boşa giden masraflara neden olurlar.

Verimsizliğe neden olarak en sık rastlanan nedenler şunlardır;

• Hatalı toplama kanalları,
• Hatalı fan seçimi,
• Yetersiz silkeleme havası,
• Hatalı filtre elemanı seçimi

Asel Endüstriyel, 20 yıllık endüstriyel sanayi tecrübesi ile kurduğu tozsuzlaştırma sistemlerinde, verim kaybına neden olabilecek bu hataların önüne geçmek için ileri mühendislik tekniklerini kullanmaya çalışmaktadır.

Asel Endüstriyel bünyesinde bulunan mühendisler, her toz toplama sistemini müşteriye özel olarak tasarlar.

Öncelikle toz toplama kanalları için katı modelleme yapılır. Sonrasında bu kanallar, akışkan simülasyon yazılımı ile sanal olarak çalıştırılır. Sistemden alınan basınç kaybı ve en uygun hıza karşılık gelen debi verileri ile kanal projesi tamamlanır.

Böylece, kanal çapları, kanal formu ve fan seçimi hem yeterlilik hem de enerji verimliliği açısından doğru seçilmiş olur.

Toz toplama sistemlerinde en yaygın yapılan hata, aşırıcı direnç oluşumuna neden olan dar çaplı kanallar ya da toz çökmesine neden olan çok geniş kanallardır.

Doğru filtre elemanını doğru hava ile temizleme/silkeleme

“Yine toz toplam ünitelerinin verimi en fazla düşüren etkenlerden biri, hatalı filtre elamanı seçimidir.

Proseste bulunan,

• Toz yükü,
• Tozun tane dağılımı,
• Toz yapışkanlığı,
• Toz aşındırıcılığı,
• Nem,
• Sıcaklık,

Gibi etkenlerin doğru etüt edilmesi ve uygun filtre elemanının seçilmesi çok kritiktir.

Doğru seçilmemiş bir filtre elamanı, diğer her şey düzgün olsa bile verimli çalışmanıza izin vermeyecektir.

Diğer bir kritik konu da, temizleme/silkeleme havasıdır.

• Uygun basınçta,
• Uygun debide,
• Uygun kalitede

Temizleme havası kullanılması çok önemlidir.

Yapılan en yaygın hata, ünite yanına getirilen hava hattı çapının olması gerekenden düşük olması ve basınçlı hava merkezinde üretilenden çok daha düşük basınçta hava beslenmesidir.

Diğer bir konu da, uzun ve izole edilmemiş hava hatlarında oluşan yoğuşma ve ıslak hava ile temizlemenin getirdiği sıkıntılardır.

Etkili ve minimum işletme giderleri ile çalışan bir toz toplama sistemleri için dikkat edilmesi gereken en önemli noktalar, kısaca bu yazıda anlatılmıştır.

Yazan: Dr. Barkın MİNEZ (Mak. Müh.)

Tozsuzlaştırma Sistemlerinde

Sürdürülebilir Performans ve Ekonominin İlk Adımı

Fanlar…

Bir toz toplama / havalandırma sistemi tasarımının, en önemli konularından biri fanlar…

Hatalı hesaplandığında/seçildiğinde, sistemin ömrü boyunca performans sağlayamamasına ya da verimsiz çalışmasına en büyük etkenlerdendir.

Zira ihtiyaçtan az debide çalışan bir fan, zaten tozların toplanamayacağı anlamına gelir.

Gereğinden fazla debide çalışan bir fan ise, en kıymetliniz olan ürünün çöpe gitmesinden, toz toplama kanallarının delinmesine kadar pek çok olumsuzluğa neden olabilir.

Yanda grafiği görülen fan;

2.000 m3/h debi kapasitesinde mi?

1.000 m3/h debi kapasitesinde mi?

500 m3/h debi kapasitesinde mi?

Hepsi doğru ya da hepsi yanlış…

Debi, bir fan için tek başına anlamsız bir terim.

Anlamlı olabilmesi için, yanına en az hangi basınçta? Sorusu gelmesi gerekiyor.

Şayet bir sistem için kayıpları hesapladınız ve bu direnci yendikten sonra alınacak bir debi hesapladıysanız, ancak kayıplar ya da vantilatör tasarımı doğru değilse, hiçbir şey doğru gitmeyecek demektir. Kısaca grafiğin hatalı olarak sağında ya da solunda kalacaksınız. Böylece ya eksik debi ile tozu toplayamayacaksınız, ya da fazla debiyle ürün kaybına neden olacaksınız.

Dolayısıyla, mühendisliği iyi yapılmamış bir fan seçimi ile, yüksek performansta ve yüksek enerji verimliliğinde bir toz toplama sistemi kurmak mümkün olamamaktadır.

Bundan şüpheniz mi var?

Lütfen bacadan attığınız filtrelenmiş hava debisi ile fan etiket değerini karşılaştırın,

Ya da topladığınız toz analizinde ürününüz de var mı kontrol ediniz.

Pek çok kişi, fan etiket değerinin yarısını bile alamadığını ve filtre tozunun en az %20’sinde ürün bulduğunu bildirmektedir…

Sürdürülebilir performans ve verimlilik ile ilgili diğer parametrelere sonraki sayılarda devam edilecektir…